Offentleggjer kjeldene, VG

VG krev at Sylvi Listhaug offentleggjer kundelistene sine. Dei kunne kanskje byrja med å feia for eiga dør.

Etter at Syl­vi List­haug vart minis­ter har VG, som takk og lov vert meir og meir irre­le­vant, gått nær­ast amok i krav om at List­haug må offent­leg­gje­ra alle kun­da­ne ho har hatt i First House. Både på lei­ar- og kom­men­tar­plass har kra­vet vor­te gjen­te­ke og gjen­te­ke. «List­haug må leg­ge frem lis­te­ne. Nå.»

Eg har ber­re arbeidt i mind­re aviser og såleis hatt lite med infor­ma­sjons­bran­sjen å gje­ra, men éi soge har eg òg. Vår­en 2007 gjor­de regje­rin­ga fram­legg om at Noreg skul­le haste­kjø­pa nye Her­cu­les-fly – C-130J som dei vart kal­la – frå Lock­he­ed Mar­tin; vi trong betre og sik­ra­re fly i Afgha­ni­stan, og kost­na­den var sett til tre mil­li­ar­dar. Air­bus had­de òg vore med i bod­run­den, men kun­ne ikkje leve­ra nye fly i tide, sa For­svars­de­par­te­men­tet. Den 23. april stod fyl­gjan­de over­skrift i VG: «Nor­ges nye trans­port­fly kan være far­lig». Same dagen fekk eg eit notat opp i redak­sjo­nen; eg veit ikkje kven det var som sen­de det. Nota­tet var ei opp­ram­sing av alt som var gale med C-130J, og dess­utan, vart det hev­da, var det ikkje naud­synt med nye fly før om nokre år, og i 2010 vil­le nett Air­bus ha klart eit mykje betre fly, A400M.

Sylvi Listhaug må offentleggjere kundelistene sine, krev VG. Men kva med VG og informasjonsbyråa? (foto: Frp. CC:by-nd)

Syl­vi List­haug må offent­leg­gje­re kun­de­lis­te­ne sine, krev VG. Men kva med VG og infor­ma­sjons­by­råa? (foto: Frp. CC:by-nd)

Nota­tet had­de kor­kje avsen­dar eller open for­fat­tar, men det syn­te seg raskt at for­svars­ko­mi­te­en og ei rek­kje and­re på Stor­tin­get satt på nota­tet, og at det var infor­ma­sjons­by­rå­et Gam­bit som stod att­om. Vi på vår side sen­de skri­vet vida­re til kon­tre­ad­mi­ral Jør­gen Berg­grav i For­svars­de­par­te­men­tet, som sjølv­sagt slak­ta det – byrå­kra­ta­ne i For­svars­de­par­te­men­tet veit at pri­sen for å vera alli­ert med USA, er å kjø­pa ame­ri­kansk for­svars­ma­te­ri­ell. Når det er sagt: Berg­grav påvis­te òg at nota­tet had­de ei mengd fakta­feil.

Etter det­te ring­de eg VGs nyhende­re­dak­tør Hel­je Sol­berg og vise­ad­mi­ni­stre­ran­de direk­tør i Air­bus, Richard Thomp­son. Eg spur­de Thomp­son kvi­for dei plan­ta his­to­ri­er i norsk pres­se i sta­den for å del­taka i eit ope ord­skif­te; han sva­ra at depar­te­men­tet nek­ta å lyt­ta til vit og at dei difor måt­te nyt­ta seg av infor­ma­sjons­bran­sjen og dei kon­tak­ta­ne Gam­bit had­de. Sol­berg ved­gjekk at VG had­de fått saka frå Gam­bit og at dei godt kun­ne ha opp­gje­ve at dei had­de fått saka frå byrå­et. At VG had­de late seg utnyt­ta i ein lobby­kamp, var ho sjølv­sagt ikkje samd i.

Nors­ke jour­na­lis­tar bør ver­ta pålag­de å gje opp infor­ma­sjons­bran­sjen som kjel­de

Eg har lese VG i åra etter og har enno ikkje sett at VG har for­talt lesa­ra­ne at dei har fått noko som helst frå eit infor­ma­sjons­byrå. Sei­na­re fekk eg vita at ein av per­sona­ne bak nota­tet var tid­le­ga­re Sp-råd­gje­var på Stor­tin­get, Ole Mor­ten Geving. Kort tid etter slut­ta han i Gam­bit for å ver­ta stats­sek­re­tær i Finans­de­par­te­men­tet. VG krav­de ikkje at han skul­le offent­leg­gje­ra kun­de­lis­ta.

Etter det­te har eg vore sær­leg fasci­nert av norsk pres­ses dek­ning av mili­tæ­re inn­kjøp, og eg vil påstå: Eg har vor­te såpass kun­nig at eg veit på føre­hand kva flei­re av jour­na­lis­ta­ne og kom­men­ta­to­ra­ne kjem til å mei­na. Det er nok­så tyde­leg at dei held seg med kvar sine infor­ma­sjons­byrå, eller helst: At infor­ma­sjons­byrå held seg med dei. Sjølv om Sol­berg sa at dei «godt kun­ne ha opp­lyst» at dei had­de fått saka frå Gam­bit og dimed Air­bus, kvi­for skreiv ikkje VG det, og kvi­for for­tel dei ikkje lesa­ra­ne sine at dei får svært mykje stoff frå infor­ma­sjons­bran­sjen? Sva­ret er nok­så inn­ly­san­de: Av di dei er red­de det kan øyde­leg­gja VGs tru­verd. «Vi har fått den­ne saken frå Gam­bit og deres infor­ma­sjons­med­ar­bei­der Ole Mor­ten Geving, som har hatt verv i Sen­ter­par­ti­et og der­for er en ver­di­full lobby­kon­takt for Lock­he­ed Mar­tins kon­kur­rent Air­bus, som beta­ler Gam­bit sto­re pen­ger…» Nei, det had­de ikkje sett bra ut. Omtrent like dumt som det had­de sett ut for List­haug.

Hel­je Sol­berg har enno ikkje inn­ført prak­si­sen VG vil skal gjel­da for poli­ti­ka­rar

Min påstand er like­vel at nors­ke jour­na­lis­tar gjen­nom Ver var­sam-pla­ka­ten bør ver­ta pålag­de å gje opp infor­ma­sjons­bran­sjen som kjel­de. Ja, vi bør sjek­ka så godt råd er om det dei for­tel oss, er sant og tru­ver­dig, men san­nin­ga er òg at vi alt­for ofte ikkje har kapa­si­tet til å gje­ra det. Om lesa­ren eller sjå­a­ran heilt til slutt i ein artik­kel eller repor­ta­sje får vita at eit eller anna infor­ma­sjons­byrå eller ein eller annan infor­ma­sjons­ar­bei­dar har kome med infor­ma­sjon eller tips i saka, så kjem dei til å få eit meir rea­lis­tisk til­hø­ve til det dei har vor­te for­tal­de.

Kom­men­ta­ren er ein opp­da­tert ver­sjon av ein tekst som først vart pub­li­sert i Jour­na­lis­ten 14. august 2009.

Infor­ma­sjons­ar­bei­da­rar får godt betalt for evna si til å få tak i skatte­pen­gar eller syta for at meir eller mind­re kom­pe­ten­te poli­ti­ka­rar vert att­val­de. Infor­ma­sjons­bran­sjen er ikkje ei svak grup­pe som treng kjelde­vern. Som det står i Ver var­sam-pla­ka­ten: «Den enkel­te redak­sjon og den enkel­te med­ar­bei­der må ver­ne om sin integri­tet og tro­ver­dig­het for å kun­ne opp­tre fritt og uav­hen­gig i for­hold til per­soner eller grup­per som av ideo­lo­gis­ke, øko­no­mis­ke eller and­re grun­ner vil øve inn­fly­tel­se på det redak­sjo­nel­le inn­hold.» Dags­lys plar vera den bes­te meto­den for å få til slikt. Det løn­te seg ikkje for Air­bus å kjø­pa Sp-kon­tak­ten. I Stor­tin­get vinn USA kvar gong. Nota­tet frå Gam­bit sa òg at A400M skul­le ver­ta klårt i 2010. Sist eg sjek­ka, skul­le Air­bus kan­skje byr­ja pro­duk­sjo­nen i 2012. Det gjor­de dei ikkje, og Hel­je Sol­berg har enno ikkje inn­ført prak­si­sen VG vil skal gjel­da for poli­ti­ka­rar.

TEMA

J

ournali
stikk

125 ARTIKLER FRA VOX PUBLICA

FLERE KILDER - FAKTA - KONTEKST

INGEN KOMMENTARER

Kommentarfeltet til denne artikkelen er nå stengt. Ta kontakt med redaksjonen dersom du har synspunkter på artikkelen.

til toppen