Dei er små, uavhengige, digitale og lokale. Og dei greier seg fint.

Uavhengige digitale lokale nettaviser er ei aldri så lita bølgje – frå Alvdal midt i væla til The Tyler Loop.

I USA snak­kar dei om «infor­ma­tion deserts», infor­ma­sjons­ør­ke­nar, alt­så områ­de der dei ikkje har dek­ning av tra­di­sjo­nel­le media. Det er til dels sto­re ørken­om­rå­de. Slikt ska­per rom for dei små, entu­si­as­tis­ke og vil­li­ge, og det kan like gjer­ne vere på Man­hat­tan som i meir spreidd­byg­de områ­de. Her i lan­det har veks­ten i under­sko­gen av loka­le digi­ta­le media gått tem­me­leg stil­le for seg.

Salangen nyheter er ikkje åleine

Salan­gen nyhe­ter fekk eige tv-pro­gram. Dei og «Alv­dal midt i væla», super­lo­kal avis for Alv­dal, maga­si­net «The Tyler Loop» i Texas, hard­po­li­tis­ke «Tucson Sen­ti­nel» i Ari­zo­na, lokal­avi­sa porten.no i Ind­re Sogn og «Great Lakes Den», ein pub­li­ka­sjon for homo­fi­le i Chi­ca­go og Illi­nois, har fak­tisk noko fel­les – dei er alle del av ei ald­ri så lita bøl­gje – uav­hen­gi­ge digi­ta­le loka­le nett­sta­der. Og alle grei­er seg fint.

Eit anna fel­les­trekk er at dei er små, som­me bitte­små. Sjølv om lesar­ta­let kan variere frå 700 til 70 000, er det eit sær­syn med redak­sjo­nar med meir enn to fas­te med­ar­bei­da­rar. Fri­lan­sa­rar, fot­ball­mød­rer, fri­vil­li­ge og stu­den­tar tar seg av res­ten.

LION (local inde­pen­dent online news) Pub­lis­hers, orga­ni­sa­sjo­nen for den­ne typen media i USA, veks jamt og trutt, og nær­mar seg 200 med­lem­mer. Det er føre­bels ikkje noko svært impo­ne­ran­de tal i det­te lan­det, fram­leis er det langt flei­re tra­di­sjo­nel­le lokal­avi­ser, men tren­den er tyde­leg.

På den årle­ge kon­fe­ran­sen til LION i Chi­ca­go i okto­ber var det nær dob­belt så man­ge pub­li­ka­sjo­nar repre­sen­ter­te som for eit par år sidan. På sitt vis er LION ein ame­ri­kansk paral­lell til nors­ke LLA (Lands­la­get for lokal­avi­ser), men med ein vik­tig for­skjell – ingen av pub­li­ka­sjo­na­ne kjem ut på papir.

Butikkopningar og High School-fotball

Med­an dei nors­ke digi­ta­le lokal­avi­se­ne på alle vis lik­nar på tra­di­sjo­nel­le lokal­avi­ser, er det mas­si­ve for­skjel­lar på dei ame­ri­kans­ke. The Tyler Loop pre­sen­te­rer få, men grun­di­ge, artik­lar om ting som rører seg i Tyler, Texas. Dei har for eksem­pel gjen­nom­ført ein grun­dig demo­gra­fisk ana­ly­se av Tyler-sam­fun­net, basert på alle til­gjen­ge­le­ge data. Den vis­te at Tyler slett ikkje er den byen folk går rundt og trur det er, og at 100 stem­mer er nok til å snu eit val.

Kart over Texas med Smith Coun­ty. Byen Tyler mar­kert med rødt. (Illust­ra­sjon: Wiki­me­dia Com­mons — Offent­lig eien­dom).

I «Sau­con Source» I Penn­syl­va­nia kan du teik­ne abon­ne­ment på dek­nin­ga av High School-fot­ball, med mot­to­et «be first with the final sco­re», Great Lakes Den dek­kjer «the bear, leather and fetish com­mu­nities of the Mid­west», Char­lottesvil­le Tomor­row har blin­ka seg ut fire områ­de dei skriv om, og ber­re dei, med­an and­re er mest opp­tek­ne av butikk­op­nin­gar, res­tau­ran­tar og inte­ri­ør.

Betalt innhald

Det­te sis­te har mest med for­ret­nings­mo­del­lar å gje­re. Dei kan i og for seg vere like for­vir­ran­de som mang­fal­det i typen pub­li­ka­sjo­nar. Men eitt trekk går igjen. Etter­som tra­di­sjo­nel­le ban­ne­r­an­non­sar ikkje kan bere nokon av dei øko­no­misk, er såkal­la «nati­ve con­tent» ofte bere­bjel­ken. Det er alt­så heilt tra­di­sjo­nell inn­halds­mark­nads­fø­ring, ein plass i pub­li­ka­sjo­nen som er sett av til det­te.

Den øko­no­mis­ke logik­ken blir då slik: Der­som vi skriv om butik­kar, res­tau­ran­tar og inte­ri­ør, får vi fatt i dei lesa­ra­ne som er inter­es­ser­te i den slags. Der­med blir det også inter­es­sant for butik­kar og res­tau­ran­tar å kjø­pe inn­hald på nett­sta­den. Dei fles­te sta­der står dei heilt fritt til å skri­ve sitt eige inn­hald, men man­ge får råd frå redak­sjo­nen om kor­leis det best skal gje­rast. Redak­sjo­na­ne hev­dar at det­te går greit, og at det sjel­dan er over­tramp i det betal­te inn­hal­det. Dei fles­te mer­ker det dess­utan godt.

Strengt tatt finst det ret­nings­lin­jer for inn­halds­mark­nads­fø­ring; The Federal Com­mu­ni­ca­tions Com­mis­sion (FCC) har laga eit regel­sett som media helst skal hal­de seg til. Du kan for eksem­pel godt ha betalt inn­hald der ein madrass­bu­tikk for­tel at du bør skif­te madrass kvart tian­de år, men du har ikkje lov til å seie at din butikk har dei bil­le­gas­te madras­se­ne. Det er vans­ke­leg å seie om ret­ninglin­je­ne all­tid blir følg­de.

Betalingsmurar

Beta­lings­mu­rar er ukjent ter­reng for dei fles­te i det­te medie­land­ska­pet, dei er ber­re så vidt i gang med dis­ku­sjo­nen om det­te kan vere noko for dei. Men det finst like­vel vari­an­tar. Char­lot­te Agen­da sat­sar så å seie ute­luk­kan­de på sitt dag­le­ge nyheits­brev, som du alt­så må abon­ne­re på. Der møter du også annon­sø­ra­ne, 25 i talet, og dei beta­ler mel­lom 25 000 og 75 000 dol­lar årleg for å vere der. Det er meir enn nok til å hal­de sku­ta fly­tan­de.

Rop om hjelp

Man­ge av pub­li­ka­sjo­na­ne ber lesa­ra­ne om direk­te støt­te, og det til dels gans­ke høg­lytt. Dei prø­ver gjer­ne å få folk til å gi ein fast sum, for eksem­pel kvar månad, og som­me får det til. I and­re til­fel­le star­tar dei krone­rul­ling for å kun­ne dek­kje eit bestemt tema. And­re søkjer om  pen­gar frå fond og legat, som det jo finst ein heil del av i USA. Meir fikst er det å ta beta­ling for lesar­inn­legg (!), arran­ge­re events eller ta pen­gar for å omta­le uli­ke arran­ge­ment. Alt blir prøvd.

For profit – non profit

Eit litt sært skil­je i ame­ri­kans­ke digi­ta­le media går mel­lom dei som er regist­rer­te som non pro­fit-til­tak og dei som ikkje er det. Det er spe­si­el­le reg­lar for å bli regist­rert som non pro­fit-til­tak, og medie­drift er ikkje blant dei utval­de for­må­la. Like­vel har man­ge greidd å bli regist­rer­te, og sjølv om det ikkje har noko å seie for inn­hal­det i media, har det ein heil del å seie øko­no­misk, etter­som non pro­fit-til­tak har skatte­fri­tak.

Samarbeid

Uli­ke for­mer for sam­ar­beid, sær­leg med and­re media, er ein annan trend blant dei små, loka­le. Gjen­nom blant and­re Cen­ter for Coope­ra­ti­ve Media ved Mon­tclair Sta­te Uni­ver­sity er det­te til dels godt orga­ni­sert. Hei­le New Jer­sey vart i ein peri­ode pep­ra av saker om gam­le søp­pel­plas­sar og and­re gift­kjel­der gjen­nom det­te sam­ar­bei­det. Elles er sam­ar­beid med loka­le radio- og tv-sta­sjo­nar også van­leg, gjer­ne slik at det loka­le digi­ta­le medi­et gir bort saker for å få omta­le som kjel­de.

Alvdal midt i væla og andre

Den nors­ke lokal­avis­mark­na­den kan sjå ut til å vere noko av det mest sta­bi­le i hei­le medie­ver­da. Her i lan­det har veks­ten i under­sko­gen av loka­le digi­ta­le media gått tem­me­leg stil­le for seg.

Alv­dal midt i væla — norsk lokal nett­avis.

«Alv­dal midt i væla» har ei for­tid som papir­avis, rett nok ber­re fire gon­ger i året, men tok i 2011 ste­get over i den digi­ta­le ver­da, og frå 2015 som beta­l­avis på net­tet. Dei har også star­ta tynsetingen.no, og til saman har dei to godt over 1100 digi­ta­le abon­nen­tar i to kom­mu­nar som kvar har om lag 2 500 inn­byg­gja­rar.

I mot­set­ning til «Alv­dal midt i væla» er porten.no ei open lokal­avis. Dek­nings­om­rå­det er pri­mært Lær­dal, Årdal og Sogn­dal, og dei kon­kur­re­rer direk­te med Sogn Avis i dek­nings­om­rå­det. På Frøya er Tore Strømøy redak­tør for Frøya.no, ei nett­avis som har eksis­tert sidan 2010 i skarp kon­kur­ran­se med Hit­ra-Frøya, på Trom­øya ved Aren­dal duk­ka det ved nytt­år opp ei ny digi­tal lokal­avis, «Gei­ta», og det er rom for flei­re.

TEMA

L

okalmed
ier

6 ARTIKLER FRA VOX PUBLICA

FLERE KILDER - FAKTA - KONTEKST

INGEN KOMMENTARER

KOMMENTÉR

Skriv en kommentar

Bidra til god debatt - skriv under fullt navn. Se våre kommentarregler.

Abonner på kommentarer
til toppen